WYNIKI BADAŃ/ Słoma ? problemy czy korzyści

     W strukturze naszych upraw dominującymi roślinami stały się zboża. Taka sytuacja, chociaż najczęściej uzasadniona ekonomicznie, niesie za sobą konieczność stosowania coraz większych uproszczeń w zmianowaniu, a czasem dochodzi wręcz do monokultury. Z upływem czasu skutkuje to spadkiem urodzajności gleby, a uprawom zaczynają towarzyszyć różne problemy.

      Negatywne zmiany zachodzące w glebie stają się przyczyną coraz bardziej dotkliwych i narastających problemów.


    Ograniczone zmianowanie i wieloletnie przyorywanie słomy powoduje zubażanie ilości i różnorodności materii organicznej gleby, co wpływa na spadek aktywności biologicznej gleby oraz wywołuje szereg negatywnych zmian jej właściwości fizykochemicznych.
    W efekcie pogorszeniu ulega struktura gleby, spada dostępność wody i składników pokarmowych oraz narasta występowanie chorób.

    Od wielu lat w naszym rolnictwie przyjęło się stosowanie na słomę azotu mineralnego. Z czasem jednak zaczęły się pojawiać inne rozwiązania, wśród nich UGmax – naturalny preparat, którego stosowanie na słomę również daje bardzo pozytywne rezultaty.
    Skuteczność działania preparatu była wielokrotnie potwierdzana w wielu miejscach na terenie całego kraju w licznych badaniach i doświadczeniach.
    Do szczególnie ciekawych można zaliczyć badanie przeprowadzone w latach 2007 – 2010 przez dr hab. inż. Karola Kotwicę, prof. nadz. UTP w Katedrze Podstaw Produkcji Roślinnej i Doświadczalnictwa UTP w Bydgoszczy.

    Tabela 1. Plon ziarna pszenicy ozimej w zależności od sposobu użyźniania gleby

    Sposób użyźniania gleby
    Plon pszenicy t/ha
    ściernisko
    5,25
    ściernisko+ UGmax
    5,68
    słoma+N
    6,00
    słoma+UGmax
    6,44

    wg. prof. K. Kotwicy

    Badanie obejmowało m.in. rezultaty stosowania N i UGmax na słomę przy przedplonie zbożowym oraz nawożeniu N w wysokości 140 kg/ha.
    Potraktowanie słomy 30 kg N/ha przyniosło zwyżkę plonu, w stosunku do kontroli bez słomy o 0,75 t/ha, czyli o 14,3 %.
    Zastosowanie 0,9 l/ha UGmax na słomę przyniosło plon jeszcze wyższy (o 1,19 t/ha, tj. o 22,7 %).

    Dla naukowców przeprowadzających badanie taki rezultat stanowił dość spore, trudne do zinterpretowania zaskoczenie.
    Postanowili więc przeprowadzić dalsze, bardziej pogłębione badania. Rozpoczęto je w 2010 roku. Wykazały, że preparat w ciągu zaledwie dwóch lat wpłynął na poprawę wielu parametrów gleby.

    Stosowanie 0,9 litra UGmax/ha na rozdrobnioną słomę spowodowało znaczny wzrost życia glebowego.

    Tabela 2. Łączna liczebność mikroorganizmów w glebie ze słomą x 106.

     
    monokultura
    zmianowanie
    słoma
    106,273
    115,587
    słoma + UGmax
    178,660
    182,660
    wzrost liczebności
    69 %
    58 %

    wg. prof. K. Kotwicy

    Zwiększona ilość mikroorganizmów przy jednoczesnym zmniejszeniu populacji grzybów powoduje poprawę stanu fitosanitarnego gleby, co stwarza duże możliwości na ograniczenie występowania i rozwoju wielu chorób.

    Tabela 3. Wskaźnik fitosanitarny gleby ze słomą w monokulturze.

    słoma
    448
    słoma + UGmax
    759
    wzrost
    69,42 %

    wg. prof. K. Kotwicy

     Stworzenie tak korzystnych zmian daje możliwości na przyspieszenie i ukierunkowanie procesów zachodzących w glebie. W takich warunkach słoma i inne resztki pożniwne, w tym części roślin porażonych chorobami, stosunkowo szybko ulegają rozkładowi.
    Gleba, w której poprawnie przebiegają procesy przemiany masy organicznej, zmienia swoje właściwości, poprawia się jej struktura, ważny czynnik wpływający nie tylko na warunki rozwoju roślin, lecz także na koszty uprawy mechanicznej.

    Tabela 4. Zwięzłość ogólna gleby (w MPa ).

     
    monokultura
    zmianowanie
    słoma
    4,43
    4,36
    słoma + UGmax
    3,69
    3,58
    rozluźnienie
    20,05 %
    21,78 %

     wg. prof. K. Kotwicy

    Gleba o dobrej strukturze umożliwia zwiększenie wsiąkania, podsiąkania i magazynowania wody.
    Potwierdzeniem tego są trzyletnie badania przeprowadzone przez Katedry Gleboznawstwa i Ochrony Gleb UTP w Bydgoszczy i UWM w Olsztynie.

    Poprawa procesów zachodzących w glebie wpływa również na wzrost dostępności składników pokarmowych dla roślin.

    Tabela 5. Zawartość azotu mineralnego w warstwie ornej gleby (mg/kg).

     
    monokultura
    zmianowanie
     
    jesień
    wiosna
    jesień
    wiosna
    słoma
    8,18
    11,2
    7,65
    8,96
    słoma + UGmax
    10,71
    20,42
    10,97
    14,96
    wzrost
    30,92 %
    82,32 %
    43,40 %
    66,96 %

    wg. prof. K. Kotwicy

    Pomimo braku stosowania azotu mineralnego do rozkładu słomy, jego zawartość w glebie wyraźnie rośnie. Zwiększenie ilości tego pierwiastka wiosną, w stosunku do jesieni wskazuje, że masa organiczna wprowadzona jesienią do gleby prawidłowo się rozkłada, wzbogacając glebę w składniki.

    Naukowcy przeprowadzający badanie starali się określić w jaki sposób różne sposoby użyźniania gleby wpływają na plonowanie roślin.

    Tabela 6. Plon ziarna pszenicy ozimej (t.ha-1) w zależności od sposobu użyźniania gleby w monokulturze

     
    bez słomy
    ze słomą
    różnica w plonie
    kontrola
    5,27
    5,79
    0,52
    UGmax
    5,70
    7,25
     
    różnica w plonie
    0,43
    1,46
     

    wg. prof. K. Kotwicy

    Na stanowisku kontrolnym z uprawą zbożową w monokulturze wprowadzenie słomy do gleby spowodowało wzrost plonu, w stosunku do pola, gdzie słoma została zebrana o 0.52 t/ha.
    Wzmocnienie procesów przemiany przy pomocy UGmax podanego na słomę znacznie zwiększyło jej plonotwórczą wartość o 1,46 t/ha.

    Tabela 7. Plon ziarna pszenicy ozimej (t.ha-1) w zależności od sposobu użyźniania gleby w zmianowaniu – pszenica-rzepak-pszenica.

     
    bez słomy
    ze słomą
    różnica w plonie
    kontrola
    6,55
    7,46
    0,91
    UGmax
    6,92
    8,02
     
    różnica w plonie
    0,37
    0,56
     

    wg. prof. K. Kotwicy

    Bardzo ciekawe rezultaty uzyskano w wariancie, gdzie przedplonem był rzepak.
    W stosunku do kontroli z monokulturą zbożową, wprowadzenie zmianowania przyniosło dość znaczny przyrost plonu (z 5,27 t/ha do 6,55 t/ha ). Taki rezultat pokazuje, że rzepak nie przypadkowo jest powszechnie uznawany za roślinę świetnie nadającą się do zmianowania, gdyż jest bogata w składniki, a słoma stosunkowo łatwo się rozkłada. Wprowadzenie słomy rzepaczanej do gleby podniosło plon pszenicy ozimej z 6,55 t/ha do 7,46 t/ha, a różnica w stosunku do kontroli wyniosła aż 0,91 t/ha. Potraktowanie jej UGmax pozwoliło na uzyskanie jeszcze wyższego plonu, 8,02t/ha (wzrost o kolejne 0,56 t/ha).


    Tabela 8. Plon ziarna pszenicy ozimej (t.ha-1) w zależności od sposobu użyźniania gleby – monokultura i zmianowanie.

     
    monokultura
    zmianowanie
     
    bez słomy
    ze słomą
    bez słomy
    ze słomą
    Kontrola
    5,27
    5,79
    6,55
    7,46
    UGmax
    5,70
    7,25
    6,92
    8,02


    Analizując powyższe badanie można wyciągnąć wiele bardzo interesujących wniosków.
    Nie doceniając plonotwórczej wartości słomy i nie wpływając na prawidłowy przebieg procesów glebowych w przytoczonym wyżej badaniu uzyskujemy plon w wysokości 5,27 t/ha.
    Wprowadzenie zmianowania w postaci rzepaku i zastosowanie prostej do wykonania aplikacji UGmax na słomę, przed wymieszaniem jej z glebą, pozwala na uzyskanie plonu na poziomie 8,02 t/ha. Koszty prawie takie same, a różnica w plonie ogromna.



    W uprawie zbóż stosowanie UGmax w poważnym stopniu ułatwia wykorzystanie plonotwórczych właściwości słomy, szczególnie w monokulturze zbożowej (w badaniu plon wzrósł z 5,79 t/ha na kontroli ze słomą bez UGmax do 7,25 t/ha z zastosowaniem na słomę UGmax).
    Uzyskiwanie wysokiego, dobrej jakości plonu jest głównym celem każdego rolnika. Osiągnięcie tego celu, to jednak bardzo skomplikowana sprawa. Podstawowa trudność polega na tym, że o wielkości i jakości plonu decydują często czynniki, które trudno przewidzieć. Mamy nadzieję, że zaprezentowane wyniki badań pozwolą na zbliżenie się do tego upragnionego celu.


    Prof. dr hab. Witold Grzebisz z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu opracował przed laty wykres, który pokazuje czynniki mające wpływ na warunki rozwoju i plonowania roślin.

    Wykres. Hierarchiczny układ czynników produkcji roślinnej.

     

    wg. prof. Witolda Grzebisza

    Przedstawiony wyżej wykres jest powszechnie znany i przez wielu potocznie nazywany „ schodami Grzebisza”. Zakłada, że aby dojść do optymalnego plonu należy jak po schodach, stopień po stopniu, spełniać wszystkie czynniki, które do niego prowadzą.
    Bardzo często skupiamy uwagę głównie na takich czynnikach jak: dobór odpowiedniej odmiany, właściwa ochrona, czy bogate nawożenie. Owszem, są to czynniki bardzo ważne. Należy jednak zauważyć, że o poniesieniu najpoważniejszych strat w uprawie może zdecydować również nie spełnienie tych czynników, które są ściśle powiązane z materią organiczną gleby. Od jej poziomu w glebie zależą takie czynniki jak struktura gleby, zawartość i przyswajalność składników pokarmowych, zdolność do zagospodarowywania wody, itp.
    UGmax jest produktem pozwalającym na odbudowę poziomu materii organicznej i parametrów gleby, stąd też mogącym w znacznym stopniu pomóc w dochodzeniu do uzyskiwania optymalnych plonów.
     

 
 
 
 
Copyright BOGDAN 2010 - Projekt i wykonanie: BE7 & SWgroup CMS